enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
50,5697
EURO
55,5123
ALTIN
5.731,95
BIST
11.131,32
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Samsun
Hafif Yağmurlu
17°C
Samsun
17°C
Hafif Yağmurlu
Pazar Parçalı Bulutlu
16°C
Pazartesi Açık
19°C
Salı Yağmurlu
15°C
Çarşamba Hafif Yağmurlu
11°C

Yalçın Çelik’ten Doğu Türkistan için uluslararası duyarlılık çağrısı

Yalçın Çelik’ten Doğu Türkistan için uluslararası duyarlılık çağrısı
22.11.2026
0
A+
A-

[BHA] Eğitimci yazar ve gazeteci Yalçın Çelik, Doğu Türkistan’da yaşayan Uygur Türklerinin karşı karşıya kaldığı insan hakları sorunlarına dikkat çekerek uluslararası kamuoyuna duyarlılık çağrısında bulundu.

Çelik, Türk dünyasının ortak tarihine, diline ve kültürel değerlerine vurgu yaparak Doğu Türkistan’daki gelişmelerin insan hakları perspektifinden takip edilmesi gerektiğini ifade etti. “Uzakta bir Türk yurdu var, zulüm altında” sözleriyle meselenin önemine dikkat çeken Çelik, Uygur Türklerinin kimlik, dil, inanç ve kültürel miraslarının korunmasının evrensel insan hakları bakımından önem taşıdığını belirtti.

Bölgenin tarihî ve kültürel konumu

Orta Asya’nın doğusunda yer alan Doğu Türkistan, tarih boyunca Türk topluluklarının yaşadığı ve İpek Yolu güzergâhında stratejik bir konuma sahip olan tarihî ve kültürel bir coğrafya olarak biliniyor. Günümüzde Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunan bölge, resmî olarak Sincan Uygur Özerk Bölgesi adıyla yönetiliyor. Bölgede Uygur Türklerinin yanı sıra Kazak, Kırgız, Hui ve diğer etnik topluluklar da yaşıyor.

Birleşmiş Milletler raporunda insan hakları kaygıları

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, 31 Ağustos 2022 tarihinde yayımladığı raporda, bölgede Uygur Türkleri ve diğer Müslüman azınlıkları etkileyen uygulamaları inceledi. Raporda keyfî gözaltı ve tutuklamalar, dinî ve kültürel haklara yönelik kısıtlamalar, ayrımcılık iddiaları ve ailelerin birbirinden ayrılması konularında ciddi kaygılar ortaya konuldu. Komiserlik, 2017-2019 dönemindeki uygulamalar kapsamında Uygurların ve diğer Müslüman toplulukların keyfî biçimde alıkonulmasının uluslararası suçlar ve özellikle insanlığa karşı suçlar teşkil edebileceği değerlendirmesinde bulundu.

BM insan hakları uzmanları 1 Ekim 2025 tarihinde Uygur kültürel ve dinî ifadelerinin sınırlandırıldığına ilişkin iddialar konusunda Çin’e çağrıda bulundu. Uzmanlar 22 Ocak 2026 tarihinde ise Uygur, Tibetli, Kazak ve Kırgız topluluklarını etkilediği bildirilen zorla çalıştırma iddialarına ilişkin kaygılarını açıkladı.

Çin yönetiminin resmî açıklamaları

Çin Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi, Temmuz 2021’de yayımladığı beyaz kitapta bölgede güvenlik, ekonomik kalkınma, eğitim ve etnik grupların haklarının korunmasına yönelik politikalarını savundu. Çin yönetimi, bölgedeki uygulamalarını terörizm ve aşırıcılıkla mücadele, toplumsal güvenlik ve ekonomik kalkınma politikaları çerçevesinde açıklıyor. Buna karşılık BM insan hakları mekanizmaları, güvenlik politikalarının temel hak ve özgürlükleri ihlal etmemesi gerektiğini belirtiyor.

Kültürel mirasın korunması vurgusu

Bir toplumun kendi dilini konuşabilmesi, kültürünü yaşatabilmesi ve inancını özgürce yerine getirebilmesi temel insan hakları arasında bulunuyor. BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 18. maddesi düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü; 19. maddesi düşünce ve ifade özgürlüğünü; 27. maddesi ise herkesin toplumun kültürel yaşamına serbestçe katılma hakkını güvence altına alıyor. Çelik’in çağrısı, Doğu Türkistan’daki sorunların siyasi tartışmaların ötesinde insan onuru ve temel haklar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

sanalbasin.com üyesidir