Kazakistan’ın yeni Anayasa taslağı, insan hak ve özgürlüklerini merkeze alan yaklaşımıyla akademik çevrelerde değerlendirilirken, El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi öğrencisi Safura Boribayeva, taslağın hukuki ve sosyal yönlerini inceledi.
Kazakistan Cumhuriyeti’nde hazırlanan yeni Anayasa taslağı, kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, akademik çevrelerden de değerlendirmeler gelmeye devam ediyor. Bu kapsamda, El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi Diplomatik Tercüme Bölümü öğrencisi Safura Boribayeva, taslağın hukuki, sosyal ve demokratik yönlerini ele alan bir değerlendirme yazısı kaleme aldı. Boribayeva’nın analizi, taslağın insan hakları ve vatandaşlık sorumluluklarına vurgu yapan yapısını ortaya koyuyor.
Boribayeva, değerlendirmesinde, ❝Kazakistan Cumhuriyeti’nin yeni Anayasa taslağında, insan hakları ve özgürlüklerinin en yüksek değer olarak korunmasına özel önem verilmiştir❞ ifadelerini kullandı. Öğrenci, insan haklarının üstünlüğü, herkesin yasa ve mahkeme önünde eşitliği ile ayrımcılığa izin verilmemesi ilkelerinin güvence altına alınmasının, devletin adil ve hukuka dayalı bir toplum sağlama çabasını gösterdiğini belirtti. Taslağın, dijital ortamda güvenceleri ve kişisel verilerin korunmasını da içerecek şekilde insan haklarının korunmasını güçlendirdiği vurgulandı.
Yeni Anayasa taslağının Önsözünde sosyal, ekonomik ve kültürel hakların geniş bir yelpazesine yer verildiği belirtildi. Çalışma, eğitim hakkı, eğitim, kültür, bilim ve inovasyonun ülkenin rekabet gücü ve beşeri sermayesinin gelişmesinin faktörleri olarak geleceğin öncelikleri olduğu ifade edildi. Halkın refahının artırılması, sağlığın korunması, sosyal güvenlik ve kültürel yaşama katılım haklarının açıkça belirtildiği, bunun Anayasa’nın sosyal yönelimini ve devletin vatandaşların insana yakışır yaşam koşullarını sağlamadaki sorumluluğunu ortaya koyduğu değerlendirmesinde yer aldı.
Vatandaşların Anayasa ve yasalara uymaları, diğer insanların hak ve özgürlüklerine saygı göstermeleri, vatanı savunmaları, doğaya ve kültürel mirasa özenle yaklaşmaları gibi yükümlülüklerin güvence altına alınmasının da büyük önem taşıdığı kaydedildi. Boribayeva, haklar ile yükümlülükler arasındaki bu uyumun, hukuki kültürün, vatandaşlık sorumluluğunun ve aktif bir yaşam tutumunun oluşmasına katkı sağladığını dile getirdi.
Değerlendirmede, egemenlik, toprak bütünlüğü ve ulusal birlik değerlerine özel önem verilmesinin olumlu bir gelişme olduğu ve günümüz küresel meydan okumaları koşullarında bu durumun özellikle önemli olduğu vurgulandı. Anayasal değişikliklerin, vatandaşların çıkarlarına odaklanan, daha açık ve hesap verebilir bir devletin oluşmasına katkı sağladığı belirtildi. Anayasanın, demokratik bir devletin geliştirilmesi, sivil toplumun güçlendirilmesi ve ülkedeki hukuk bilincinin artırılması için sağlam bir hukuki temel oluşturduğu ifade edildi.
Safura Boribayeva, genel olarak yeni Anayasa taslağını ilerici, dengeli ve uluslararası insan hakları standartlarına uygun olarak değerlendirdi. Taslağın kabul edilmesinin, daha ileri sosyo-ekonomik büyüme için sağlam bir hukuki temel oluşturacağı ve devlet ile toplum arasındaki güveni güçlendireceği öngörüsünde bulundu.
