[BHA] TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Adalet Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların 2027 yılı bütçe görüşmeleri başladı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, fon soruşturmalarından yargı reformlarına ve UYAP’a yapay zekâ desteğine kadar birçok konuda komisyona bilgi verdi.
AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda, Adalet Bakanlığının yanı sıra yüksek yargı organları ve ilgili kurumların bütçeleri, kesin hesapları ve Sayıştay raporları ele alındı. Bakan Gürlek, sermaye piyasalarındaki işlemlere yönelik fon soruşturmaları, yargı reformları, dava süreleri ve adalet hizmetlerinde dijital dönüşüme ilişkin açıklamalarda bulundu.
Gürlek, Cumhuriyet başsavcılıklarına ulaşan ihbar ve şikâyetler doğrultusunda para hareketlerinin, mali bağlantıların ve mal varlığı devirlerinin incelendiğini belirtti. 9 Kasım 2026 itibarıyla soruşturma kapsamında 464 şüpheli bulunduğunu, bunlardan 120’sinin tutuklu olduğunu ve 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığını açıkladı.
Firari durumdaki 40 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldığını bildiren Gürlek, 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin mal varlıklarına tedbir, banka hesaplarına ise bloke uygulandığını söyledi. Yaklaşık 31,5 milyar lira değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesinde oluşturulan gönüllü iade mekanizması kapsamında iade edildiğini belirtti.
Gürlek, “Gönüllü iade yapılması tek başına hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. İadelerin kaynağı, miktarı ve gerçek hak sahiplerine ulaştırılması incelenirken ilgili kişi ve işlemler hakkındaki soruşturmalar da kendi hukuki seyri içerisinde yürütülmektedir.” dedi.
Adalet Bakanlığının 2027 yılı hedeflerine de değinen Gürlek, yargılamaların hızlandırılması, ceza adaletinin etkinliğinin artırılması ve bilişim suçlarıyla mücadeleye yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıldığını açıkladı. 13. Yargı Paketi hazırlıklarının sürdüğünü belirten Gürlek, “Amacımız makul sürede ve adil karar verilmesini sağlayacak şartları birlikte güçlendirmektir.” ifadelerini kullandı. Yargı hizmetlerinin etkinliğini artırmak amacıyla yeni birimlerin oluşturulduğunu kaydeden Gürlek, “Alo Adalet 135 Hattı”nın da hayata geçirildiğini bildirdi.
2026 yılı içerisinde yaklaşık 12 milyon dosyanın karara bağlandığını açıklayan Gürlek, Avrupa Konseyi Adaletin Etkinliği Komisyonunun (CEPEJ) karşılaştırmalı verilerine de değindi. Türkiye’de idari yargı ilk derece mahkemelerindeki ortalama görülme süresinin 171 gün olduğunu belirten Gürlek, bu sürenin Fransa’da 314, Almanya’da 408 ve İtalya’da 574 gün olduğunu aktardı. Çekişmeli hukuk davalarında Türkiye’deki ortalama sürenin 243 gün, ceza mahkemelerinde ise 248 gün olduğunu söyledi.
Adalet hizmetlerinde dijital dönüşüm çalışmalarına ilişkin açıklamalarda bulunan Gürlek, Ulusal Yargı Ağı Projesi’nin (UYAP) 65 kurumla 211 farklı entegrasyonunun bulunduğunu bildirdi. Yerli imkânlarla geliştirilen UYAP Yapay Zekâ Karar Destek Sistemi üzerinde çalışıldığını belirten Gürlek, sistemin 30 milyondan fazla emsal kararı saniyeler içerisinde tarayarak hâkimlerin ilgili içtihatlara erişimini kolaylaştıracağını söyledi. Gürlek, sistemin pilot uygulamasına geçilerek güvenli biçimde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini, adli sicil kayıtlarının silinmesinde de yapay zekâ destekli sistemin devreye alındığını kaydetti.
Bakanlık bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı aracılığıyla geçmiş yıllara ait soruşturmaların yeni deliller ve kriminal inceleme yöntemleriyle yeniden değerlendirildiğini belirten Gürlek, aradan geçen sürenin mağdur yakınlarının adalet beklentisini ortadan kaldırmadığını vurguladı. Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine ilişkin verileri de paylaşan Gürlek, ihtiyari ve dava şartı arabuluculuk kapsamında 6 milyon 201 bin 547 dosyada anlaşma sağlandığını, müzakeresi tamamlanan dosyalarda anlaşma oranının yüzde 61 olduğunu bildirdi.
Uluslararası adli iş birliği çalışmalarına da değinen Gürlek, 2026 yılının ilk 9 ayında yurt dışında bulunan 294 kişinin Türkiye’ye iadesinin sağlandığını açıkladı. Gürlek, Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçesindeki kaynakların yargı hizmetlerinin etkinliğini artırmak, dava süreçlerini hızlandırmak ve vatandaşların adalet sistemine duyduğu güveni güçlendirmek amacıyla kullanılacağını bildirdi.
