[BHA] BHA Genel Müdürü Gazeteci Muhammet Kaçar, Antalya’nın ev sahipliği yaptığı COP31 iklim zirvesini değerlendirerek, 2019 yılında açıklanan Karadeniz Bölgesi İklim Değişikliği Eylem Planı’nın uygulanma durumunu gündeme getirdi.
Kaçar, yazısında iklim değişikliği, küresel ısınma ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik adımların zirvede masaya yatırıldığını belirtti. Zirve salonlarında verilen sözlerin kuruyan bir gölün kıyısında, bir çiftçinin tarlasında ya da sel riski altındaki bir mahallede neyi değiştireceğini sorguladı.
WWF’nin Yaşayan Gezegen Raporu’na göre 1970-2020 arasında izlenen omurgalı yaban hayatı popülasyonlarında küresel ölçekte ortalama yüzde 73’lük azalma yaşandığını aktaran Kaçar, karasal ekosistemlerde bu oranın yüzde 69, tatlı su ekosistemlerinde yüzde 85’e ulaştığını kaydetti.
Kaçar, 2019 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu ve Samsun’u kapsayan 15 maddelik Karadeniz Bölgesi İklim Değişikliği Eylem Planı’nın açıklandığını hatırlattı. Plan kapsamında sel ve heyelan riski taşıyan dere yataklarında bulunan 1.950 binanın acilen boşaltılması gerektiğinin tespit edildiğini, bu binalarda yaşayan yaklaşık 2 bin ailenin güvenli konutlara taşınmasının öngörüldüğünü belirtti. Rize’de 40 ayrı dere yatağında bulunan 573 riskli binanın yıkılmasının planlandığını ifade eden Kaçar, aradan yedi yıl geçtiğini vurguladı.
Kaçar, “2019 yılında riskli olduğu açıklanan 1.950 binanın kaçı boşaltıldı? Kaçı yıkıldı, kaç aile güvenli konutlara taşındı? Rize’de yıkılması planlanan 573 binanın kaçı hâlâ ayakta? Bugün Karadeniz’de kaç aile sel ve heyelan riski altında yaşamını sürdürüyor?” sorularını yöneltti.
Geçen yıllar içinde bölgede dere ıslahı, kentsel dönüşüm ve riskli yapıların kaldırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini belirten Kaçar, önemli olanın 2019’da açıklanan hedeflerin ne kadarının tamamlandığının somut verilerle ortaya konması olduğunu ifade etti. Kaçar, her sel ve heyelanı yalnızca iklim değişikliğine bağlamanın doğru olmadığını, dere yataklarındaki yapılaşma, plansız kentleşme ve altyapı eksikliklerinin de afetlerin sonuçlarını ağırlaştırabildiğini ekledi.
Kaçar, “2019 yılında riskli olduğu tespit edilen bir binanın 2026 yılında hangi durumda olduğunu sormak, geçmişin hesabını açmak değil, gelecekte yaşanabilecek can kayıplarını önlemek adına sorumluluk istemektir” değerlendirmesinde bulundu. Türkiye’nin geçmişte açıkladığı eylem planlarının sonuçlarını şeffaf biçimde ortaya koymasının önemine işaret eden Kaçar, “COP31’de yeni sözler verilirken, yedi yıl önce verilen sözlerin ne kadarının yerine getirildiğini de bilmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
