[BHA] Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde, Kaçkar Dağları’nın yoğun orman örtüsü içinde yer alan Palovit Şelalesi, yaklaşık 15 metre yükseklikten dökülen güçlü akışı ve yüksek su debisiyle öne çıkıyor.
Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 19 kilometre uzaklıkta, Palovit Vadisi’nde bulunan şelale, deniz seviyesinden yaklaşık 964 metre yükseklikte yer alıyor. Suyun dar bir kaya geçidinden hızla aşağıya dökülmesiyle oluşan manzara, çevredeki dik yamaçlar ve yeşil bitki örtüsüyle bütünleşiyor.
Rize İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün verilerine göre Palovit Şelalesi, il genelinde en yüksek su debisine sahip şelale olarak tanımlanıyor.
Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi’nin kayıtlarına göre şelale, yaklaşık 15 metre yükseklikten dökülüyor. Suyun döküldüğü kesimin genişliği ise yaklaşık 8 metreyi buluyor. Yüksekten düşen su, kayalık zemine çarptığında çevresine küçük su damlacıkları yayıyor; özellikle su miktarının arttığı dönemlerde oluşan yoğun serpinti, şelalenin çevresinde sisli bir görünüm meydana getiriyor.
Palovit, yıl boyunca akışını sürdüren şelaleler arasında bulunuyor. Bununla birlikte bölgedeki yağışların miktarı ve mevsimsel koşullar, suyun debisini ve akış gücünü değiştirebiliyor.
Palovit Şelalesi, 1994 yılında millî park ilan edilen Kaçkar Dağları Millî Parkı’nın sınırları içerisinde bulunuyor. Rize, Artvin ve Erzurum illerine yayılan millî park, yüksek dağ zirveleri, buzul gölleri, derin vadileri, ormanları ve zengin biyolojik çeşitliliğiyle Türkiye’nin önemli korunan doğal alanlarından biri.
Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğünün kayıtlarına göre millî parkta 756 bitki taksonu bulunuyor. Bunların 54’ü endemik özellik taşıyor. Millî parkın orman ekosisteminde doğu ladini, doğu kayını, kestane, kızılağaç ve orman gülü gibi bitkiler yer alıyor.
Çamlıhemşin’den Fırtına Vadisi boyunca ilerleyen güzergâhta, Orta Çağ’dan izler taşıyan Zilkale bulunuyor. Fırtına Deresi’nin batı yamacındaki sarp kayalıklara inşa edilen Zilkale, geçmişte Karadeniz kıyılarından iç kesimlere ve İspir yönüne ulaşan kervan yolunun güvenliğini sağlamak amacıyla kullanıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının Rize Gezi Rehberi’ne göre Zilkale’nin ilerisindeki yol ayrımı, Palovit Vadisi’ne uzanan güzergâhın başlangıcını oluşturuyor. Palovit Vadisi’nin daha yüksek kesimlerinde ise geleneksel taş evleriyle bilinen Palovit Yaylası bulunuyor. Rize Valiliği verilerine göre 2 bin 338 metre rakımdaki yayla, Kaçkar Dağları’nın kuzeybatı yamaçlarında yer alıyor.
Şelale, bulunduğu vadinin yüksek kesimlerinden izlenebildiği gibi köprü biçiminde düzenlenmiş merdivenli bir yürüyüş yolu aracılığıyla daha alt seviyelerden de görülebiliyor. Şelalenin çevresindeki yüksek nem oranı, kaya yüzeylerinin ve yürüyüş alanlarının kayganlaşmasına neden olabiliyor. Özellikle yoğun yağışların ardından artan su miktarı ve güçlü akış, şelalenin döküldüğü alana yaklaşırken dikkatli olunmasını gerektiriyor.
İlkbaharda artan yağışlar ve yüksek kesimlerdeki karların erimesi bölgedeki akarsuların su miktarını etkiliyor; yaz aylarında yoğun yeşillikler arasından dökülen sular, sonbaharda sarı ve kahverengi tonlarına dönüşen ağaçlarla farklı bir manzara oluşturuyor. Kışın ise hava sıcaklıklarının düşmesi, özellikle yüksek kesimlerde kar ve buz oluşumlarına neden olabiliyor.
