Sırbistan’da 6 milyon 450 bin 523 seçmen, erken parlamento seçimi için sandık başına gitti. Seçim, iktidardaki SNS lideri Aleksandar Vucic ile öğrencilerin desteklediği liste arasındaki yarışa sahne oluyor.
Sırbistan’da yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme işlemi, ülke genelinde ve yurt dışında kurulan sandıklarda devam ediyor. Devlet Seçim Komisyonu (RIK) verilerine göre, 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanma hakkına sahip. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırırken, en fazla sandık 28 sandıkla Bosna Hersek’te açıldı.
Seçim, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre yapılıyor. Yüzde 3’lük seçim barajı uygulanıyor ancak ulusal azınlık listeleri bu barajdan muaf tutuluyor. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye kazanılması gerekiyor. Oy pusulasında 18 liste yer alıyor; bunların 9’u ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor.
Pusulanın ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisinin (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” yer alıyor. Seçimde ayrıca Avrupa Sırbistanı, Otantik Sağ, Sırbistan’ın Gücü Hareketi ve Sırbistan İçin Alternatif gibi listeler de yarışıyor. Azınlık listeleri arasında Rasim Ljajic’in liderliğindeki İnsani SDP/CDP, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisinin (SPP) Birleşme Hareketi, Sancak Demokratik Eylem Partisinin (SDA) Sancak’ın Bekçileri listeleri ile Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu bulunuyor.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Aleksandar Vucic’in başbakan adayı olduğu Birleşmiş Sırbistan listesi ile öğrencilerin desteklediği liste arasında geçebileceğine işaret ediyor. Son anketlerde iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtiliyor. Vucic, seçim kampanyası sırasında sonuçları kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını açıklamıştı.
Sırbistan’daki seçim, Novi Sad kentindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan öğrenci protestolarının gölgesinde yapılıyor. Sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke geneline yayılan protestoların ardından düzenlenen seçim, bu süreçten sonraki ilk ulusal seçim olma özelliğini taşıyor. Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshedilmesine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlatmıştı.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere çeşitli ülkelerden ve uluslararası kuruluşlardan gözlemciler de seçim sürecini takip ediyor. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
