Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışının 107. yıl dönümünde, Milli Mücadele’nin başlangıcı olarak kabul edilen bu tarihi an, Türk milletinin bağımsızlık yolculuğundaki önemiyle bir kez daha hatırlanıyor.
Türk milletinin bağımsızlık yolculuğunda dönüm noktası olan 19 Mayıs 1919, kurtuluş mücadelesinin ilk adımı olarak tarihteki yerini koruyor. 107 yıl önce Samsun’da yakılan bağımsızlık meşalesi, tüm yurda yayılarak Milli Mücadele’nin fitilini ateşledi.
Mondros Mütarekesi sonrası işgaller ve direniş hazırlığı
Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’de imzalanmasının ardından Anadolu’nun birçok noktası işgal edilirken, Türk milleti bağımsızlığını korumak için direnişe geçti. Mütareke sonrası İzmir Yunanlılar, Adana Fransızlar, Antalya ve Konya İtalyanlar tarafından işgal edildi. Urfa, Maraş, Antep, Merzifon ve Samsun’a ise İngiliz askerleri çıkarıldı. İngiliz donanması da 13 Kasım 1918’de İstanbul önlerine demir attı. Yıllarını cephelerde geçiren Mustafa Kemal, 3 Kasım 1918’de İstanbul’a döndükten sonra ülkenin kurtuluşu için çalışmalara başladı. Samsun ve çevresinde yaşanan olaylar ile bölgede artan gerilim üzerine Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirildi.
Bandırma Vapuru ile Samsun’a çıkış
İzmir’in işgal edildiği 15 Mayıs 1919’un ertesi günü İstanbul’dan Bandırma Vapuru ile hareket eden Mustafa Kemal ve silah arkadaşları, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ulaştı. Mustafa Kemal’in Samsun’a ilk adımını attığı yer, o dönemde ayakta kalan tek iskele olan Reji İskelesi oldu. “Tütün İskelesi” olarak da bilinen bu nokta, Milli Mücadele’nin sembol adreslerinden biri olarak tarihe geçti. Mustafa Kemal’in Samsun’a gelişi işgal güçlerinde tedirginlik oluştururken, Gazi Paşa burada 6 gün kaldıktan sonra 25 Mayıs’ta Havza’ya geçti.
İlk protesto mitingi Havza’da
Milli Mücadele’nin ikinci durağı olan Havza’da Mustafa Kemal Paşa’nın talimatıyla ilk miting gerçekleştirildi. Düzenlenen mitingde İzmir’in işgali protesto edildi ve halk bağımsızlık mücadelesine destek vermeye çağrıldı. Havza’da yaklaşık 18 gün kalan Mustafa Kemal, burada önemli temaslar ve organizasyonlar gerçekleştirdi. İngilizlerin baskısı sonucu 9. Ordu Müfettişliği görevinden alınan Mustafa Kemal, Havza’dan ayrılırken mücadelesini sivil olarak sürdürdü.
Kurtuluş meşalesinin tüm yurda yayılması
Samsun’da yakılan bağımsızlık ateşi daha sonra Amasya, Erzurum ve Sivas’ta yapılan kongrelerle tüm Anadolu’ya yayıldı. Milli Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasının ardından 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. 19 Mayıs 1919’da başlayan bağımsızlık yolculuğu, bugün de Türk milletinin hafızasında özgürlük ve milli egemenliğin simgesi olarak yaşatılıyor.
