TBMM, kürsüdeki uygunsuz davranışlar ve düzeni bozma fiillerine karşı Fransa modelini esas alan kademeli disiplin cezaları getirmeyi planlıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) iç tüzük değişiklikleri kapsamında, milletvekillerinin Meclis’teki davranışlarını düzenlemek amacıyla yeni yaptırımlar devreye alınması değerlendiriliyor. Bu düzenlemeler, kürsüde hakaret, tehdit ve Meclis düzenini bozma gibi eylemlere karşı kademeli disiplin cezalarını içeriyor.
Planlanan yaptırımlar arasında maaş kesintisi, oturuma katılmama, Meclis’ten geçici uzaklaştırma ve TBMM binasına giriş yasağı gibi maddelerin iç tüzüğe eklenmesi gündemde bulunuyor. Bu değişiklikler, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un iç tüzük mesajının ardından hız kazandı.
TBMM Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Fransa Parlamentosu’nun incelendiği bir rapor, değişikliklere zemin hazırladı. Raporda, özellikle yasama süreçlerinde komisyonların yetkisinin artırılması ve kanun metinlerinin komisyonlarda şekillenmesi önerildi.
İç tüzük hazırlıklarında örnek teşkil eden Fransa Parlamentosu’nun dört dereceli disiplin sistemi inceleniyor. Bu sisteme göre, en hafif yaptırım olan ❝Uyarı ve düzene davet❞ sözlü ihtar niteliğinde olacak ve maddi yaptırım içermeyecek.
Daha ağır yaptırımlar ise maddi kesintileri içeriyor. ❝Tutanaklara geçen uyarı❞ durumunda bir ay boyunca milletvekilinin maaşının dörtte biri oranında kesinti uygulanması öngörülüyor. Disiplin cezaları arasında ❝Kınama❞ durumunda yarım maaş kesintisi planlanıyor.
En üst düzey yaptırım olarak ❝Geçici çıkarma veya Meclis’ten uzaklaştırma❞ maddesi değerlendiriliyor. Bu ceza, iki ay boyunca yarım maaş kesintisi, 15 birleşim süreyle Meclis çalışmalarına katılamama ve bina giriş yasağı gibi uygulamaları içeriyor.
Disiplin cezalarının tekrarı halinde uygulanacak yaptırımların artırılması hedefleniyor. Fiilin tekrarı durumunda, Meclis’ten uzaklaştırma süresinin 30 birleşime çıkarılması planlanıyor. Disiplin cezaları, Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı tarafından önerildikten sonra, ağır yaptırımların Genel Kurul onayı alması bekleniyor.
Öte yandan, 2018 yılında iç tüzüğe eklenen ve disiplin cezası alan milletvekillerinin maaşlarından kesinti yapılmasını öngören hüküm, daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Yeni hazırlıkların, bu Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yeniden yapılandırıldığı belirtiliyor.
